Boukouras Academic Blog & Research

Architecture, Urban Design and Philosophy

Δίπολα

1,2,3….ΔΙΠΟΛΑ ΠΟΛΛΑ

Τα εννοιολογικά δίπολα σίγουρα αποτελούν ένα γοητευτικό τρόπο απόδοσης της αλήθειας, αν και όχι πάντα τον ορθότερο. Στηρίζονται στην σταθερή ύπαρξη δύο αντίθετων σημείων, τις ενδιάμεσες καταστάσεις αυτών ,και σημαντικότερο απ’ όλα την σύγκρουση και την αλληλοσυσχέτιση μταξύ τους, δηλαδή τις ενδιάμεσες σχέσεις. Ένα σίγουρα ενδιαφέρον δίπολο είναι αυτό μεταξύ ολιστικής και σχετιστικής προσέγγισης, ένα δίπολο που μπορεί να πάρει και άλλες μορφές όπως θα δούμε στη συνέχεια. Το είδος της προσέγγισης που επιλέγεται για κάποιο ζήτημα αποτελεί στην ουσία μια δομημένη λογική διαδικασία που με βάση κάποιες παραδοχές και νοητικά εργαλεία παράγει συγκεκριμένα συμπεράσματα. Ανεξαρτήτως λοιπόν της πολυπλοκότητας ενός θέματος , η εννοιολογική προσέγγιση μπορεί να λάβει μορφή είτε ολιστικής είτε σχετιστικής.

Η ολιστική προσέγγιση αποτελεί μια αιτιώδη αλληλουχία δεδομένων , αναφερόμενων σε όλο το φάσμα του ζητήματος. Κυρίαρχο στοιχείο σε αυτή τη λογική είναι η καθολικότητα της ισχύος της ( καθώς μιλά για το όλον) , επομένως και η αντικειμενικότητα των συμπερασμάτων που δίνει. Χαρακτηριστικό της είναι η υιοθέτηση μεγάλων γενικεύσεων με σχεδόν στατιστική οπτική. Μιλάει για σύνολα δεδομένων που παρουσιάζουν ταυτόσημη ή έστω παρόμοια συμπεριφορά και αναπόφευκτα βγάζει γενικά συμπεράσματα καθολικής ισχύος. Παράγει «μεγάλες αλήθειες» και νομιμοποιεί τα συμπεράσματα μέσω της ποσοτικής ισχύος που κατέχουν στο σύνολο των δεδομένων.

Η σχετικιστική προσέγγιση προϋποθέτει την έννοια της διαμεσολάβησης ( του ατόμου πχ) στην κρίση των δεδομένων και των παραγόμενων πληροφοριών. Εμπεριέχει την υποκειμενικότητα που καθορίζει την «εικόνα» της πληροφορίας που έχει κάθε άτομο ξεχωριστά. Η αναφορά εδώ ξεφεύγει από τη γενικότητα μιας ολιστικής προσέγγισης και εστιάζει την προσοχή σε λεπτομέρειες του μεμονωμένου ατόμου που εξετάζεται. Ξεκάθαρο είναι από την αρχή πως με μια τέτοια λογική εξετάζουμε κάθε άτομο ξεχωριστά , λαμβάνοντας υπόψη το «σχετικό» των κριτηρίων όπου υπεισέρχεται η υποκειμενική θεώρηση των πραγμάτων. Αποκλείονται έτσι λοιπόν οι μεγάλες αλήθειες και οι καθολικοί νόμοι,ενώ κάθε περίπτωση θεωρείται ισάξια με οποιαδήποτε άλλη, και έτσι αντιμετωπίζεται.

Με τη χρήση των δύο παραπάνω λογικών δημιουργείταιμια αντίφαση ως προς την εξέταση συλλογικών συστημάτων και του ατόμου. Δημιουργείται μια διαμάχη αξιών μεταξύ καθολικής ισχύος νόμων και σχετικοποίησης, στην διαρκώς οικοδομούμενη πραγματικότητα.

Οι γενικευμένοι νόμοι μαθηματικά οδηγούν σε μία παγιωμένη και ντετερμινιστική άποψη της πραγματικότητας που απλώς μεταλλάσσεται δημιουργώντας διαφορετικά μορφώματα, στέρεα όμως πάντα στην εσωτερική δομή τους και την στατικότητα. Λαμβάνουν δηλαδή την έννοια του φυσικού νόμου, άχρονου και απαράβατου. Κατά κανόνα η «ορθή» σκέψη έχει βασιστεί σε αυτή τη λογική της αποδοτικότητας με γνώμονα την καθολική αποδοχή, όπου η σημαντικότερη παράμετρος για την υιοθέτηση μιας ιδέας είναι η σχέση της με την ικανοποίηση αναγκών και επιθυμιών ανάλογα με τις εκάστοτε επιταγές της κοινωνικής πλειοψηφίας, επομένως και της κατανάλωσης.

Από την άλλη μεριά , με μοναδική αφετηρία μια σχετικιστική αντίληψη μικροαφηγήσεων και υποκειμενικών περιγραφών , κινδυνεύουμε σχεδόν βέβαια να χαθούμε σε μια χαοτική «σούπα» δεδομένων χωρίς κανένα μέτρο σύγκρισης, κανένα αξιολογικό κριτήριο και εν τέλει οποιασδήποτε ελπίδα για κάποιο αποτέλεσμα. Χάριν της πολυφωνίας και του πλουραλισμού, όπου κάθε εννοιολογικό πλαίσιο νομιμοποιείται μονάχα με την ύπαρξή του, στο τέλος απαξιώνεται αντί να απελευθερωθεί, η άποψη και η κρίση.

Το δίπολο που εξετάσαμε αποτελεί την έκφραση δύο διαφορετικών λογικών. Η αντίθεση αυτή μπορεί να πάρει να πάρει και άλλες μορφές που θα εξετάσουμε αργότερα αναλυτικότερα.

Συλλογική και ατομική προσέγγιση

Εξήγηση και ερμηνεία

Δομή και σκέδαση

Προσέγγιση και αφαίρεση

Απόδοση και ελευθερία

Next Post

Previous Post

Leave a Reply

© 2017 Boukouras Academic Blog & Research

Theme by Anders Norén